Remco van Lunteren: “Het perfecte besluit bestaat niet. Neem er een, en stuur bij.”

Hij loopt iets voorovergebogen met het bovenlichaam. Een familietrekje van moeders kant, zegt hij wanneer ik er iets over zeg. Maar ook figuurlijk loopt Remco van Lunteren (48), Chief Operating Officer van UMC Utrecht, vooruit. Hij is iemand die weet waar hij naartoe wil. Waar hij dan exact landt en hoe hij er precies komt, dat ontdekt hij gaandeweg. Een gesprek over leiderschap, de kunst van het selecteren, en de eetkamertafel die alles verklaart.

Remco groeide op in een vloerenbedrijf. Niet metaforisch; zijn vader legde ze daadwerkelijk. Maar het was het leven rondom de eetkamertafel dat hem belangrijke lessen leerde. Overdag was het een vergadertafel. Op vrijdagmiddag stond er bier op. ’s Avonds at het gezin er samen. En telkens veranderde niet alleen het gezelschap, maar ook de taal, de toon, de verhoudingen. Zijn vader was afwisselend vader, directeur, salesman en een van de jongens op de vloer. “Dat besef van context,” zegt Remco, “dat is met de paplepel ingegoten. Dat er altijd andere belangen achter zitten. Dat tegenstelling er per definitie in zit. En dat het pas kracht krijgt als je dat bij elkaar brengt.”

Het is precies die blik, systemisch, geduldig, maar ook met een diepe behoefte aan beweging, die hij meebrengt naar een organisatie van twaalfduizend mensen.

De juiste mensen, de juiste plek

UMC Utrecht staat middenin een ingrijpende transformatie. Nieuwe structuur, nieuwe functies, nieuwe leiderschapslagen. En dus: een intensief selectietraject voor zo’n veertig leidinggevenden, intern én extern. Voor dat traject werken ze samen met Jochem Overbosch. Een samenwerking die voor Remco, grappig genoeg, jaren geleden begon met een afwijzing.

“Jochem heeft mij ooit afgeserveerd,” zegt Remco, zonder een spoor van wrok. “Ik deed mee aan een procedure waarbij hij de searcher was. Eén gesprek, en dat was het.” En toen zaten ze vorig jaar opeens naast elkaar in een vliegtuig van Helsinki naar Göteborg, met een groep mensen uit de zorg. Een lang gesprek over persoonlijke dilemma’s, over leiderschap en over hoe je een transformatie goed doet. “En dat gesprek leidde er mede toe dat we Jochem vroegen een rol te spelen bij het selecteren van de leidinggevenden die in het nieuwe organisatiemodel direct met ons samenwerken.”

Wat hem aan Jochems aanpak aanspreekt, is de onconventionele benadering. “Hij stelt niet de vragen die je verwacht. Daardoor zie je mensen van een andere kant.” Kandidaten vinden het soms een ingewikkeld gesprek, maar Jochem probeert écht iets anders naar boven te halen. “Hij wil begrijpen wat voor mens iemand is. Niet alleen: past dit cv bij deze functie.”

De vraag waar ze bij alle kandidaten mee begonnen was: Wat is jouw droom in deze functie? Simpel. En toch, zegt Remco, zette het antwoord de toon voor het gesprek. “Voor sommigen was de droom het hébben van de functie. Voor anderen was het wat ze ermee wilden bereiken. Er waren er ook die de vraag niet konden beantwoorden. Dan verliep zo’n gesprek lastig en kwam je moeilijk bij iemands innerlijke drive. Want uiteindelijk wil je écht begrijpen wat mensen drijft en daarop selecteren.”

Jochem trainde hem ook in het voeren van de interviews zelf. Kern van de les: onbevangen bevragen. “Stel je oordeel uit. Zeker als je mensen al jaren kent is dat een valkuil.” Want ook binnen een organisatie kom je zo nieuwe dingen te weten over mensen die er al lang zitten.

Visie zonder perfect plan

“Van visie naar executie”, zo omschrijft Remco zijn eigen focus op LinkedIn. En hij meent het. “Weet je wat je wilt, geef dan richting en stuur bij. Waar je er precies uitkomt, dat ontdek je gaandeweg.”

Hij vergelijkt het met vliegen, of liever: met hoe hij vroeger vloog. Als privépiloot hield hij niet van rondvluchtjes, maar van ergens naartoe vliegen. Toen hij eens boven een gesloten wolkendek terechtkwam, moest hij uitwijken naar een andere bestemming. “De brandstof raakt een keer op. Je móet aankomen. Maar de precieze bestemming, die pas je dan aan.”

Dat hij tijdelijk aan de grond staat, heeft een reden die hij zelf opvallend luchtig noemt. Vorig jaar bleek dat een hypofysetumor - waarmee hij al jaren leeft en waarvoor hij voor zijn dertigste al tweemaal operaties en bestraling onderging - opnieuw iets groeit. De medische verklaring voor vliegen is daardoor ingetrokken. “Heel vervelend, want ik voel me prima. Ik zou het liever anders zien,” zegt hij, maar zijn toon is die van iemand die heeft geleerd om niet te zagen over dingen waarover hij geen controle heeft. Voorlopig moet hij nu weer elk jaar een MRI en dan elk jaar de uitslag afwachten. “Vlak voor de scan is het spannend en daarna zet je het uit je hoofd.” Lachend voegt hij toe: “Wel figuurlijk dan, helaas. Erin blijven hangen heeft geen zin en brengt je niet verder.”

Reflectie als instrument

Remco is, in zijn eigen woorden, een praktiserend katholiek, “daar zijn er niet meer zo heel veel van over.” Voor hem draait religie ook om innerlijke reflectie. Buiten de kerk vindt hij de reflectie in intervisie en losse contacten met mensen binnen en buiten de organisatie.

Hij weet dat mensen niet vanzelfsprekend alles zeggen tegen iemand in zijn positie. “Als iemand bij mij binnenkomt, heeft die al een onzichtbare drempel overwonnen. Dan is er meestal wel écht iets aan de hand.” Hij bezoekt mensen ook liever op hun eigen werkplek dan andersom. Dat heeft als voordeel dat hij onderweg mensen tegenkomt en dat mensen zich in hun eigen omgeving makkelijker uitspreken.

Tegelijkertijd weet hij van zichzelf dat zijn behoefte aan snelheid hem af en toe in de weg zit. “Als het te langzaam gaat, schiet ik in de overtuiging. Dat werkt niet.” Die spanning tussen het systemische geduld dat hij intellectueel begrijpt en de vaart die hij in zijn lijf voelt, is zijn persoonlijke uitdaging. “Ik zie hoe een systeem acteert en hoe je het verder kunt brengen, maar om daar te komen heb ik inmiddels geleerd meer geduld te hebben.”

Het is die combinatie van zelfkennis en oprechtheid die het gesprek met Remco van Lunteren zo aangenaam maakt. Hij gebruikt veel woorden, maar geen overbodige.

Remco van Lunteren is COO van UMC Utrecht en lid van de raad van bestuur. Daarvoor werkte hij in het familiebedrijf en heeft hij een achtergrond in de politiek. Hij woont met zijn gezin in Amersfoort.

Foto door © Julie Blik